چرا غرب دیگه زمین نمیسازه
خلاصهٔ کاملتر
بعضی از معروفترین زمینهای آمریکا از دل آب بیرون کشیده شدن: بنای یادبود لینکلن و استخر انعکاس روی گِلولای جزرومدی رودخانهٔ پوتوماک نشستن و جزیرهٔ نورترلی شیکاگو از دریاچهٔ میشیگان دراومده. به نوشتهٔ Works in Progress حدود ۸ درصد زمین شهرهای ساحلی بزرگ آمریکا تو دههٔ ۱۸۹۰ زیر آب بوده؛ از فرودگاههای نیوآرک، لوگان و SFO تا بکبیِ بوستون. بوستون و چارلستون با همین کار دو برابر شدن — ولی از بتری پارک سیتی تو ۱۹۷۶ به بعد، حتی یه پروژهٔ بزرگ احیای زمین شهری هم اجرا نشده.
به گفتهٔ نویسنده دو توضیح رایج هست که هیچکدوم با شواهد جور درنمیآد. اولی میگه جاهای خوب تموم شدن؛ ولی چین از قرن پنجم پیش از میلاد داره زمین احیا میکنه و هنوز حدود ۸۰ درصد زمین احیاشدهٔ قرن بیستویکم مال اونه؛ از ۲۰۰۰ شهرهای میلیونیش معادل ۳۹ منهتن زمین ساختن. تو آمریکا هم صدها مایل مربع آب کمعمق مونده: دو سوم خلیج سانفرانسیسکو کمعمقتر از بکبیِ قبل از پر شدنه و بیشتر بندر نیویورک زیر ۳ متر عمق داره. عمق هم مانع قطعی نیست؛ موناکو با لایروبی تا ۵۰ متر، ۳ درصد به مساحتش اضافه کرد.
توضیح دوم میگه حملونقل جای احیای زمین رو گرفته: ماشین و مترو زمین ارزونتر بیرون شهر رو در دسترس گذاشتن. یه زمانی درست بود: احیای بکبی به پول امروز جریبی ۴۰۰ هزار دلار خرج برداشت، ولی متروی ۱۹۱۳ نیویورک جریبی ۶۵ هزار دلار زمینِ نزدیک مرکز شهر باز کرد. نویسنده میگه این جایگزین ته کشیده: فناوری حملونقل درجا زده، زمان رفتوآمد از ۱۹۸۰ یکچهارم بیشتر شده و ساخت بزرگراه چهار برابر گرونتر شده. حالا هر جریب زمین مسکونی سانفرانسیسکو ۲۴ میلیون دلار میارزه؛ ۷۰ برابرِ هزینهٔ برآوردی احیاش.
چیزی که ماجرا رو لو میده زمانبندیه: احیای زمین تو دههٔ ۱۹۷۰ تقریباً همزمان تو کل کشور خوابید. از ۳۷ شهری که داده دارن همه بعد از ۱۹۷۰ کندتر شدن و بعضی مثل سیاتل و شیکاگو به صفر رسیدن؛ نرخ سالانهٔ نابودی تالابها تو دههٔ ۶۰ هشت برابر دههٔ ۹۰ بود. دقیقاً همون سالها موج قوانین زیستمحیطی از راه رسید: NEPA، قانون گونههای در خطر انقراض، Clean Water Act و چند تای دیگه. چون Clean Water Act برای هر تخلیهٔ مواد لایروبیشده تو آب مجوز فدرال میخواد، عملاً هر پروژهٔ احیا مجبوره از تونل NEPA رد بشه.
خود NEPA استانداردی برای جزئیات گزارش نذاشته، ولی دههها دعوای حقوقی گزارشها رو به هیولاهای هزارصفحهای تبدیل کرده و تهیهٔ گزارش اثرات زیستمحیطی تو سپاه مهندسی ارتش بهطور متوسط شش سال طول میکشه. نمونهش جزیرهٔ کرینی تو نورفاک ویرجینیاست: نسخهٔ اصلیِ ۲۵۰۰ جریبی بین ۱۹۵۶ تا ۱۹۵۸ فقط دو سال ساخته شد، ولی طرح توسعهش که ۱۹۹۷ کلید خورد، ۹ سال و ۱۴۰۰ صفحه گزارش برد و بعد نوبت مجوز و گزارش تکمیلی شد. الان ۲۸ سال بعد هنوز تقریباً چیزی ساخته نشده و تاریخ تحویلش «طبق برنامه» سال ۲۰۶۵ ـه.
این وضع فقط آمریکایی نیست: آلمان احیای دریای وادن رو اواخر دههٔ ۸۰ زیر فشار محیطزیستیها بست و هلندیها — قهرمانهای تاریخی زمینسازی — پنجمین پولدرشون رو که ۱۹۷۵ آمادهٔ زهکشی بود هیچوقت تموم نکردن و ۱۹۹۲ همونجا رو منطقهٔ حفاظتشده اعلام کردن؛ حالا با ۳۰۰ میلیون یورو اونجا زیستگاه پرنده میسازن. کار فقط جایی ادامه داره که مقررات سبکتره: چین، سنگاپور و ژاپن. ژاپن هم استاندارد سختگیرانه داره، ولی آستانهٔ عددی روشن داره و دادگاههاش تصمیم نهادها رو راحت باطل نمیکنن.
نویسنده منکر ریشهٔ این قوانین نیست: دههٔ ۶۰ پر بود از بولدوزر کشیدن روی محلهها برای بزرگراه و آتشگرفتن رودخانهٔ کایاهوگا از آلودگی؛ ترس از توسعهٔ افسارگسیخته بیدلیل نبود. ولی از اون موقع گزارشهای NEPA از ۱۰ صفحه به هزاران صفحه رسیده و قیمت واقعی مسکن تو نیویورک و سانفرانسیسکو پنج برابر ۱۹۷۰ شده. حرف مقاله اینه که احیای زمین مسکن رو ارزونتر، شهرها رو پربازدهتر و سواحل رو در برابر بالا اومدن آب مقاومتر میکنه؛ و چون شهرنشین سرانه کربن کمتری تولید میکنه، حساب محیطزیستیش لزوماً منفی نیست.
نکات کلیدی:
- حدود ۸ درصد زمین شهرهای ساحلی بزرگ آمریکا احیاشدست، ولی آخرین پروژهٔ بزرگ شهری به ۱۹۷۶ برمیگرده.
- نه جای مناسب تموم شده و نه حملونقل جایگزینش شده؛ ارزش زمین مرکز شهر دهها برابر هزینهٔ احیاست.
- به گفتهٔ نویسنده مقصر اصلی قوانین زیستمحیطی دههٔ ۱۹۷۰ ـه؛ Clean Water Act هر پروژه رو به تونل NEPA وصل میکنه.
- توسعهٔ جزیرهٔ کرینی ۲۸ ساله معطله و تاریخ تحویلش ۲۰۶۵ ـه، درحالیکه نسخهٔ اصلی تو دو سال ساخته شد.
- همین الگو تو آلمان و هلند هم تکرار شده و احیای زمین فقط تو چین، سنگاپور و ژاپن ادامه داره.