فالکون ۹ کنار میره؛ استارشیپ وارد میشه
خلاصهٔ کاملتر
اسپیسایکس داره یه تغییر بزرگ رو تجربه میکنه؛ آروم آروم داره پرتابهای فالکون ۹ رو کم میکنه و همهچیز رو روی استارشیپ متمرکز میکنه. این تغییر نه نشونهی یه مشکل، بلکه نشونهی بلندپروازیهای بزرگتر ایلان ماسکه؛ ماموریت به ماه و مریخ، دیتاسنترهای مداری، و نسل بعدی استارلینک.
گوین شاتول، رئیس اسپیسایکس، اوایل امسال گفته بود که سال ۲۰۲۶ حدود ۱۴۰ تا ۱۴۵ پرتاب با فالکون خواهند داشت. این در مقابل ۱۶۵ پرتاب در سال ۲۰۲۵ و ۱۳۴ پرتاب در ۲۰۲۴ یه کاهش محسوسه. شاتول صریحاً گفته: «امسال هنوز خیلی پرتاب داریم، ولی نه به اندازهی قبل. و بعد با عملیاتی شدن استارشیپ، کاهش پیدا میکنه.»
بارزترین نشانهی این تغییر در فلوریداست. سکوی پرتاب LC-39A در مرکز فضایی کندی که قبلاً یکی از شلوغترین سکوهای فالکون ۹ بود، از چرخهی پرتاب فالکون ۹ خارج شده و داره برای استارشیپ آماده میشه. این سکو هنوز برای پرتابهای گاهوبیگاه فالکون هوی در دسترسه، ولی دیگه خبری از فالکون ۹ روی اون نیست.
در همین راستا، یکی از دو سکوی دریایی فرود فالکون در فلوریدا هم از سرویس خارج شده تا به عنوان تراسپورتر برای انتقال استارشیپ و سوپرهوی بوسترها از کارخانهی تگزاس به فلوریدا استفاده بشه. کیکو دونچف، معاون پرتاب اسپیسایکس، توضیح داده که با تبدیل LC-39A به سکوی فالکون هوی و استارشیپ، دیگه نیازی به دو سکوی دریایی در ساحل شرقی نیست و سکوی باقیمانده میتونه هر چهار روز یه پرتاب رو پشتیبانی کنه.
در مقابل، پایگاه وندنبرگ در کالیفرنیا داره به مرکز اصلی پرتابهای اسپیسایکس تبدیل میشه. بیش از نیمی از پرتابهای امسال اسپیسایکس از وندنبرگ بوده، در حالی که این رقم پارسال کمتر از ۴۰ درصد و در ۲۰۲۴ حدود یکسوم بود. این یه تحول چشمگیره؛ در سال ۲۰۲۰ کل پرتابهای فضایی از وندنبرگ فقط یک بار بود! اکثر ماموریتهای استارلینک الان از وندنبرگ پرتاب میشن، جایی که فالکون ۹ میتونه هر سه تا چهار روز از همون سکو بلند بشه.
با این حال، فالکون ۹ به این زودیها بازنشسته نمیشه. این موشک تا وقتی که ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS) فعاله در سرویس میمونه؛ ISS که قرار بود ۲۰۳۰ بازنشسته بشه، احتمالاً تا ۲۰۳۲ هم ادامه میده. فالکون ۹ و کپسول دراگون تنها وسایل آمریکایی برای انتقال خدمه به ISS هستن. نیروی فضایی آمریکا هم تا دههی ۲۰۳۰ روی فالکون ۹ و فالکون هوی حساب باز کرده.
آیندهی استارشیپ اما روشنه. اسپیسایکس میخواد هرچه زودتر از استارشیپ برای پرتاب نسل جدید ماهوارههای استارلینک استفاده کنه. علاوه بر این، پروژهی دیتاسنتر مداری که از تملک xAI توسط اسپیسایکس شکل گرفته، و ماموریتهای فرود روی ماه برای ناسا هم نیازمند دهها پرتاب سوخترسانی با استارشیپ خواهند بود.
چشمانداز بلندمدت هم خوشبینانهست. فرماندهی پایگاه وندنبرگ از سهبرابر شدن نرخ پرتابها در پنج سال آینده صحبت کرده و مقامات نظامی برای ۵۰۰ پرتاب سالانه از ساحل فلوریدا تا سال ۲۰۳۶ برنامهریزی میکنن. شرکتهایی مثل بلو اوریجین، استوک اسپیس و ریلاتیویتی اسپیس هم دارن سکوهای پرتاب جدیدی میسازن.
نکات کلیدی:
- پرتابهای فالکون ۹ از ۱۶۵ بار در ۲۰۲۵ به حدود ۱۴۰–۱۴۵ بار در ۲۰۲۶ کاهش مییابد
- سکوی LC-39A در کندی از چرخهی فالکون ۹ خارج و برای استارشیپ آماده میشه
- وندنبرگ داره به شلوغترین سایت پرتاب اسپیسایکس تبدیل میشه؛ بیش از نیمی از پرتابهای امسال از اونجاست
- فالکون ۹ حداقل تا ۲۰۳۲ (بازنشستگی ISS) در سرویس میمونه
- استارشیپ برای استارلینک نسل بعدی، دیتاسنتر مداری، و ماموریتهای ماه برنامهریزی شده




