نبرد ۸ ساله برای کد منبع تلویزیونهای Vizio
خلاصهٔ کاملتر
Software Freedom Conservancy (SFC) یه سازمان غیرانتفاعی آمریکاییه که از نرمافزارهای آزاد و متنباز حمایت حقوقی میکنه. این سازمان از سال ۲۰۱۸ شروع کرد به خرید تلویزیونهای Vizio، چون کاربران از عدم انتشار کد منبع سیستمعامل این تلویزیونها شکایت داشتن. در نهایت در ۲۰۲۱ علیه Vizio شکایت رسمی ثبت کرد.
ادعای SFC اینه که سیستمعامل Vizio OS (که قبلاً SmartCast نام داشت) مبتنی بر Ubuntu لینوکسه و از ابزارهایی مثل BusyBox، GNU Bash، FFmpeg و Systemd استفاده میکنه که همه زیر مجوزهای GPLv2 یا LGPLv2.1 قرار دارن. این مجوزها از نوع copyleft هستن، یعنی هر کسی که نرمافزار رو توزیع کنه باید کد کامل رو هم در دسترس بذاره تا کاربران بتونن اون رو مطالعه، تغییر و بازتوزیع کنن.
Vizio بخشی از کدها رو منتشر کرده، ولی SFC میگه این کدها ناقصن و «شامل تمام فایلها و اسکریپتهایی که برای کامپایل کد به فرم اجرایی لازمه نمیشن.» به زبان سادهتر: کدی که Vizio داده رو نمیشه اجرا کرد. دادگاه آگوست ۲۰۲۶ در Orange County کالیفرنیا برگزار میشه و یه هیئت منصفه تصمیم میگیره که آیا Vizio باید کد کامل و قابل اجرا رو در اختیار SFC و صاحبان تلویزیون بذاره.
Vizio در دفاع از خودش چند استدلال اصلی داره: اول اینکه SFC بهعنوان یه ذینفع ثالث حق نداره مجوز GPL رو اجرا کنه و این حق فقط به دارندگان کپیرایت نرمافزار تعلق داره. دوم اینکه GPL یه مجوز نرمافزاریه، نه یه قرارداد، پس تعهد قراردادی برای ارائه کد وجود نداره. یه قاضی قبلاً هم رأی داده که Vizio مجبور نیست تضمین بده تلویزیون بعد از نصب نسخه اصلاحشده سیستمعامل درست کار کنه.
دسترسی به کد منبع Vizio OS از چند جهت مهمه: کاربران میتونن تبلیغات رو حذف کنن، ردیابی خودکار محتوا (ACR) رو غیرفعال کنن، ویژگیهای دسترسیپذیری اضافه کنن، و از منسوخشدن دستگاههای قدیمی جلوگیری کنن. Walmart که در دسامبر ۲۰۲۴ Vizio رو خریده، اخیراً حتی راهاندازی تلویزیونهای جدید رو به داشتن حساب Walmart منوط کرده.
Linus Torvalds، خالق هسته لینوکس، هم در این ماجرا موضع گرفته. او گفته که رأی قاضی درباره «اجرانشدن تلویزیون با کد اصلاحشده» رو تأیید میکنه و اضافه کرده: «GPLv2 درباره در دسترس گذاشتن کد منبعه، نه کنترل دسترسی به سختافزاری که روش اجرا میشه.» او همچنین تصریح کرد که Vizio با استفاده از لینوکس بدون انتشار کد منبع «واضحاً اشتباه عمل کرده.»
نکات کلیدی:
- SFC از ۲۰۲۱ علیه Vizio شکایت کرده تا کد کامل Vizio OS رو بر اساس مجوزهای GPL آزاد کنه
- دادگاه آگوست ۲۰۲۶ تعیین میکنه که آیا Vizio باید کد قابل اجرا تحویل بده یا نه
- نتیجه پرونده میتونه روی سایر سیستمعاملهای لینوکسمحور مثل webOS، Tizen و Roku OS هم اثر بذاره
- Vizio میگه GPL قرارداد نیست و SFC حق اجرای آن رو نداره
- لینوس توروالدز از موضع SFC حمایت کرده
- دسترسی به کد به کاربران امکان میده تبلیغات رو حذف کنن و دستگاههای قدیمی رو نگه دارن
