‏Runway: استارتاپی که می‌خواد از ویدیو به هوش مصنوعی جهانی برسه

Runway یه استارتاپ هوش مصنوعی با ریشه‌های غیرمعمول سیلیکون‌ولی‌ایه. سه بنیان‌گذارش — دو نفر از شیلی، یکی از یونان — در برنامه ITP دانشگاه NYU با هم آشنا شدن. هیچ‌کدوم از استنفورد نیومدن، از گوگل سر در نیاوردن، و بدون پشتوانه‌های مالی کلان سیلیکون‌ولی مجبور بودن از همون اول به فکر درآمد باشن.

بنیان‌گذاران Runway یه شرط‌بندی متفاوت روی آینده هوش مصنوعی می‌زنن. در حالی که صنعت حول مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) مثل ChatGPT و Claude می‌چرخه، اونا معتقدن هوش مصنوعی نسل بعد از ویدیو و مشاهده‌ی مستقیم دنیا می‌یاد، نه از توضیفات متنی انسان‌ها. آناستازیس ژرمانیدیس، یکی از هم‌مدیرعاملان، می‌گه مدل‌های زبانی در نهایت به دانش بشری محدودن، اما داده‌های تصویری از واقعیت، کمتر سوگیری دارن.

شرکت با ساخت مدل‌های تولید ویدیو شهرت پیدا کرد — از جمله Gen-4.5 که الان آخرین نسلشه. ابزارهاشون توی پروژه‌هایی مثل فیلم «Everything Everywhere All at Once» استفاده شده و قرارداد با استودیوهای بزرگی مثل Lionsgate و AMC Networks داره. در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ هم ۴۰ میلیون دلار درآمد سالانه تکرارشونده اضافه کرده.

اما هدف اصلی اینجا نیست. Runway از دسامبر ۲۰۲۵ اولین World Model خودش رو منتشر کرده. World Model یه سیستم هوش مصنوعیه که محیط‌ها رو به‌قدری واقعی شبیه‌سازی می‌کنه که بتونه رفتارشون رو پیش‌بینی کنه. ژرمانیدیس می‌خواد این فناوری رو به یه زیرساخت علمی تبدیل کنه: مدلی که بتونه آزمایش‌ها رو در دنیای دیجیتال انجام بده و سرعت پیشرفت بشری رو چند برابر کنه. بلندپروازانه‌ترین هدفش؟ مدل‌های زیست‌شناختی برای تحقیقات ضد پیری.

رقابت سختیه. گوگل با مدل Veo در فضای تولید ویدیو رقیب مستقیمشه، و با Genie دقیقاً همون مسیر World Model رو دنبال می‌کنه. یان لکون (پدر یادگیری عمیق)، فی‌فی لی (پژوهشگر پیشگام هوش مصنوعی)، و استارتاپ‌هایی مثل Luma و World Labs هم توی همین مسابقه‌ان. Runway تا الان ۸۶۰ میلیون دلار جذب سرمایه کرده — رقمی که در مقابل ۱۷۵ میلیارد دلار OpenAI خیلی کوچیک به نظر می‌رسه.

نکات کلیدی:

• Runway ارزش‌گذاری ۵.۳ میلیارد دلاری داره و در Q2 2026 برای ۴۰ میلیون دلار ARR رشد کرده
• هدف اصلی: ساخت World Model برای شبیه‌سازی دنیای واقعی، نه فقط تولید ویدیو
• رقبای اصلی: Google (Veo + Genie)، OpenAI، Luma، World Labs، و پروژه‌های Yann LeCun و Fei-Fei Li
• اولین World Model شرکت در دسامبر ۲۰۲۵ منتشر شد، دومی هم در راهه
• تیم بنیان‌گذار بدون پیشینه سیلیکون‌ولی معتقده همین «بیرون بودن از سیستم» مزیتشونه