خداحافظی با موزیلا بعد از ۱۵ سال
خلاصهٔ کاملتر
نویسنده که بیشتر از ۱۵ سال تو موزیلا کار کرده، با یه پست خداحافظی اعلام میکنه که داره از شرکت میره و بعد رک و راست دربارهی چیزایی که اذیتش کرده حرف میزنه. اولش یه چند تا پیام به همکارای قدیمیش میده: به خودتون احترام بذارید، به همدیگه کمک کنید و یادتون باشه دارید برای کی کار میکنید.
استدلال اصلی نویسنده اینه که فایرفاکس یه مرورگر نیچ و خاصه؛ آدما باید فعالانه دنبالش بگردن، دانلودش کنن و از همهی هشدارهایی که میگن بهتره مرورگر پیشفرض رو نگه دارن رد بشن. به گفتهی نویسنده کاربرای فایرفاکس «عادی» نیستن؛ اونها آدماییان که عمداً دنبال یه چیز متفاوتاند، و مشکل اینه که مدیریت بلد نیست با همچین مخاطبی کار کنه.
نویسنده برای توضیح، یه تشبیه میزنه: تصور کن یه جایی پر از مکدونالد و برگرکینگ و وندیز باشه. باز کردن یه برگرفروشیِ دیگه چیزی رو عوض نمیکنه؛ ولی اگه یه کافهی دنج باز کنی که آدما اسم همدیگه رو بلدن و با هم گپ میزنن، میتونی پاتوق محله بشی. به گفتهی نویسنده موزیلا باید همون داینرِ کوچیک و متفاوت باشه، نه نسخهی بدلِ مرورگرای بزرگ.
یه بخش مهم حرف نویسنده دربارهی اوپنسورس بودنِ موزیلاست. تقریباً هر خط کدی که مینویسن یه جایی منتشر میشه، و این موزیلا رو با بقیهی شرکتهای تک خیلی فرق میده. برای همین سخته آدمایی استخدام کنی که از شرکتهای سنتی اومدن و بفهمن این سطح از شفافیت یعنی چی. نویسنده میگه نگرانیِ بعضیا دربارهی امنیت هم بیمورده: درسته که کد موزیلا بازه و مهاجمها میتونن دنبال باگ بگردن، ولی موزیلا سابقهی درخشانی تو رفع سریع باگهای بحرانی داره، اغلب تو ۲۴ ساعت.
نویسنده به یه پدیدهی جالب هم اشاره میکنه که اسمشو میذاره «تعقیب آمار کاربر روزانه» (DAU). آمار کاربر روزانهی موزیلا سالهاست داره میافته و مدیریتِ تازهوارد با ایدههای بزرگ میآد، ولی ایدههاش معمولاً همون «بیا کاری رو بکنیم که مرورگرای بزرگ میکنن» هست. به گفتهی نویسنده این جواب نمیده، چون کاربر فایرفاکس اون فیچر رو همین الان تو مرورگری که رو دستگاهشه داره؛ اگه واقعاً میخواستش، همون رو استفاده میکرد.
یه دلیل دیگهی این خطاها رو نویسنده «سوگیری بازمانده» میدونه: وقتی یه فیچر جنجالی منتشر میکنی، آدمایی که ازش بدشون میآد اغلب چیزی نمیگن و فقط میرن، پس فقط نظر کسایی میمونه که موندن و این باعث میشه نرخ رضایتِ مصنوعاً بالایی ببینی. به گفتهی نویسنده اگه یه فیچر بعد از اون جهش اولیهی تازگی آمارو بالا نبرد، یعنی احتمالاً اشتباه حدس زدی.
بزرگترین گلایهی نویسنده اینه که موزیلا تو پنجشش سال اخیر از قدرت اصلیش، یعنی جامعهی کاربرا، فاصله گرفته. یه تصمیمِ از بالا به پایین بوده که این آدما رو فقط «مشتری» یا «طرفدار» ببینه، در حالی که خیلیاشون ساعتها و سالها وقت بیمزد گذاشتن چون باور داشتن بخشی از یه کار بزرگترن. نویسنده میگه این بهشون حس خیانت داده، و حق هم دارن.
نویسنده آخرش یه نسخه میپیچه برای موزیلا: یه مدت «کسلکننده» باش و بهجای پروژههای بلندپروازانهای که یه سال بعد ول میشن، روی رفع باگهای قدیمی و بدهی فنی تمرکز کن؛ فیچرهای جنجالی رو پیشفرضِ غیرفعال (opt-in) بذار؛ و مهمتر از همه، جامعهی کاربرا رو دوباره بساز و مشارکت بیرونی رو تشویق کن. به گفتهی نویسنده موزیلا نه با سروصدا، بلکه با مفید بودن رشد میکنه.
نکات کلیدی:
- نویسنده بعد از بیشتر از ۱۵ سال داره موزیلا رو ترک میکنه و دلایلشو رک میگه
- فایرفاکس یه مرورگر نیچه و کپیکردن کروم و اج جواب نمیده، چون کاربراش دنبال یه چیز متفاوتاند
- تعقیبِ آمار کاربر روزانه و دنبالکردن فادها، آمارو به پایینترین حدِ تاریخش رسونده
- اوپنسورس بودن و رفع سریع باگهای بحرانی (اغلب تو ۲۴ ساعت) از نقاط قوت اصلیشه
- فاصلهگرفتن از جامعهی کاربرا بزرگترین اشتباهیه که نویسنده بهش اشاره میکنه
