Prompt API گوگل: وقتی یک شرکت تبلیغاتی، استاندارد وب مینویسه
هوش مصنوعی
فرانتاندخلاصهٔ کاملتر
گوگل چند وقت پیش اعلام کرد میخواد Prompt API رو شیپ کنه — یه API مرورگری برای تعامل با مدلهای زبانی بزرگ. اما این پیشنهاد با مخالفت صریح موزیلا و وبکیت و نگرانی جدی W3C TAG روبرو شد. در دنیای استانداردهای وب، این یعنی "برگرد سر خونه اول". ولی گوگل اهمیتی نداد.
این API به بهانه "علاقه توسعهدهندهها" قبلاً شیپ شده. مدارک گوگل برای این ادعا؟ یه ایشو گیتهاب با سه کامنت و نسبت دو به یک دیسلایک به لایک، به علاوه نتایج یه نظرسنجی بدون منبع که توسط مدیر محصول «Web AI» کروم ارائه شده. نمره رضایت؟ «۸.۰». همین.
مشکل اینجاست که این API اصلاً یه استاندارد وب واقعی نیست — این یه API برای تعامل با مدل اختصاصی گوگل، یعنی Gemini Nano، هست. استفاده ازش یعنی توسعهدهنده باید با «سیاست استفاده ممنوع» گوگل موافقت کنه. نویسنده تشبیه جالبی میزنه: انگار برای استفاده از Geolocation API باید با شرایط استفاده گوگل مپس موافقت میکردی.
بدتر از همه اینه که کروم بدون اجازه کاربر یه مدل ۴ گیگابایتی رو روی دستگاهش دانلود کرده. اگه حذفش کنی، دوباره دانلود میشه. جالب اینه که طبق همین specای که گوگل نوشته، برای نصب مدلهای دیگه باید تأیید کاربر گرفته بشه — ولی Gemini Nano استثناست. استانداردی که گوگل نوشته، محصول خودشو از قوانین خودشو معاف کرده.
از نظر حریم خصوصی هم ماجرا نگرانکنندهست. وقتی یه مدل روی دستگاه کاربر نصب باشه، هر وبسایتی میتونه بدون درخواست هیچ مجوزی پرامپتهایی بهش بفرسته و با جوابها هر کاری که بخواد بکنه. به علاوه، مدل نصبشده روی مرورگر یه بردار اثرانگشت قویتر از هر ویژگی مرورگری دیگهایه — فرق بین "کاربری با رزولوشن ۱۶۰۰×۲۵۶۰" و "کاربری با مدل LLM اختصاصی فیسبوک که ۶ می منتشر شده" خیلی زیاده.
سرویسهای «هوش مصنوعی» فعلی کروم مثل خلاصهسازی صفحه و پیشنهادات تایپ، هنوز هم درخواستهاشون رو به سرورهای گوگل میفرستن و نشونهای از استفاده از مدلهای لوکال دیده نمیشه. یعنی گوگل از یه طرف این مدل رو به عنوان بخشی از مرورگر جا میزنه تا نیاز به رضایت کاربر نباشه، از طرف دیگه سرویسهای واقعیش همچنان به ابر خودش وابستهست.
نویسنده این اتفاق رو با AMP و Manifest V3 مقایسه میکنه — دو تا از بدنامترین اقدامات گوگل در فضای استانداردهای وب — و میگه این یکی از هر دو شرمآورتره. چون گوگل در آخر یه شرکت تبلیغاتیه که داره پروتکلهای بنیادی وب رو حول محصول خودش شکل میده، بدون اجماع، بدون شفافیت، و بدون احترام به فرآیند استانداردسازی.
نکات کلیدی:
- Prompt API گوگل علیرغم مخالفت موزیلا، وبکیت و W3C TAG شیپ شده
- این API فعلاً فقط با Gemini Nano کار میکنه و استفاده ازش مستلزم موافقت با سیاستهای گوگله
- کروم بدون اجازه یه مدل ۴ گیگابایتی دانلود کرده و حذفش هم فایده نداره
- هر سایتی میتونه بدون مجوز از این مدل لوکال استفاده کنه
- مدل نصبشده میتونه به عنوان بردار اثرانگشت قوی برای ردیابی کاربر استفاده بشه
- Gemini Nano از قوانینی که گوگل خودش در spec نوشته، معافه
- سرویسهای AI فعلی کروم همچنان به سرورهای ابری گوگل متکیان، نه مدل لوکال
