‏چهار شغل طراحی که هوش مصنوعی ساخت

به گفته نویسنده (Sarah Gibbons از NN/g)، وقتی کسی می‌گه «طراحی هوش مصنوعی»، هر کسی تو اتاق یه چیز متفاوت تصور می‌کنه؛ یکی به تولید واریاسیون‌های یه دیزاین سیستم فکر می‌کنه، یکی به طراحی یه رابط چت، یکی به ساختاردهی داده برای ایجنت‌ها و یکی به تعریف رفتار یه مدل زبانی. همه اینا زیر چتر «AI design» جا می‌گیرن ولی کار یکسانی نیستن. نویسنده می‌گه همین ابهام باعث می‌شه پروژه‌های «ابتکار هوش مصنوعی» تو سازمان‌ها شکست بخورن، چون هر کس انتظار چیز دیگه‌ای رو داشته.

نویسنده برای توضیح از یه استعاره استفاده می‌کنه: مدل هوش مصنوعی مثل موتوره، یه قطعه قدرتمند زیر کاپوت. ولی بیشتر آدم‌ها هوش مصنوعی رو داخل یه «ماشین» تجربه می‌کنن؛ یعنی داشبورد، فرمون و کمربند ایمنی که اون قابلیت خام رو به چیزی قابل استفاده تبدیل می‌کنه. از همین استعاره چهار معنی متفاوت برای طراحی هوش مصنوعی درمیاد.

اولی طراحی با هوش مصنوعیـه؛ اینجا تو رانندہ‌ای و از AI تو فرایند طراحی خودت استفاده می‌کنی، برای ایده‌پردازی، پروتوتایپ، نوشتن متن یا تحقیق رقابتی. بیشتر طراح‌ها الان همین‌جان. به گفته نویسنده، خطرش اینه که فکر کنی کل «طراحی هوش مصنوعی» همینه؛ مدیریت می‌گه «داریم AI رو وارد طراحی‌مون می‌کنیم» ولی منظورش فقط اینه که طراح‌ها حالا از Claude Code استفاده می‌کنن.

دومی طراحی محصولات هوش مصنوعیـه؛ اینجا تو سازنده ماشینی. یا یه محصول کاملاً AI-native مثل Claude یا Perplexity رو از صفر می‌سازی، یا یه قابلیت هوش مصنوعی رو به یه محصول موجود مثل Notion AI اضافه می‌کنی. چالش حالت اول اینه که مدل ذهنی آماده‌ای وجود نداره و باید پارادایم جدید رو به کاربر یاد بدی؛ چالش حالت دوم اینه که قابلیت جدید رو طبیعی به بقیه تجربه وصل کنی.

سومی طراحی برای ایجنت‌هاـه که نویسنده می‌گه شبیه مهندسی عمرانه؛ تو داری بزرگراه و زیرساختی می‌سازی که ایجنت‌ها روش حرکت می‌کنن. اینجا کاربرِ تو خودِ ایجنته، نه آدم. یعنی داده محصول رو جوری ساختار می‌دی که یه ایجنت خرید بتونه گزینه‌ها رو مقایسه کنه، یا محتوا رو برای جست‌وجوی هوش مصنوعی بهینه می‌کنی. به گفته نویسنده، بیشتر تیم‌ها این بخش رو نادیده می‌گیرن، چون کسی مسئولش نیست و یا اصلاً اتفاق نمی‌افته یا تصادفی داخل تیم مهندسی بدون ورودی طراحی انجام می‌شه.

چهارمی طراحی خودِ هوش مصنوعیـه؛ اینجا تو مکانیکی و داری موتور رو تنظیم می‌کنی. کنار مهندس‌ها کار می‌کنی تا رفتار مدل، معیارهای ارزیابی و اصولش رو تعریف کنی؛ مثلاً اینکه مدل باید چی رو رد کنه یا کجا ابراز عدم‌قطعیت کنه. نویسنده می‌گه صنعت تا حالا اینا رو کار صرفاً مهندسی دونسته، در حالی که تصمیم‌های طراحی هم توشون هست.

نویسنده تأکید می‌کنه این چهار دسته جدا از هم نیستن و یه طراح ممکنه تو یه ماه تو دو سه‌تاشون کار کنه. نکته اصلیش اینه که هر کسی بهتره بفهمه داره روی کدوم دسته تخصص می‌سازه، چون بازار سریع داره حرکت می‌کنه و تقاضا برای دو دسته آخر زیاده ولی عرضه‌ش تقریباً وجود نداره؛ کسایی که الان تو یه مسیر مشخص عمق پیدا کنن، جلوتر از بقیه می‌افتن.

نکات کلیدی:

• «طراحی هوش مصنوعی» یه برچسبه ولی به چهار نوع کار متفاوت تقسیم شده
• چهار دسته: طراحی با AI، طراحی محصولات AI، طراحی برای ایجنت‌ها، طراحی خودِ مدل
• بیشتر طراح‌ها فقط دسته اول (استفاده از AI به‌عنوان ابزار) رو انجام می‌دن
• تقاضا برای طراحی ایجنت‌ها و طراحی مدل بالاست ولی عرضه‌ش کمه؛ فرصت خوبی برای تمایز