‏چین اولین ایمپلنت مغزی تجاری دنیا رو تأیید کرد

اوایل امسال سازمان ملی دارو و محصولات پزشکی چین یه رابط مغز و کامپیوتر (BCI) به اسم NEO رو برای استفادهٔ تجاری تأیید کرد. این دستگاه که توسط شرکت NeuraMatrix شانگهای و محققای دانشگاه Tsinghua ساخته شده، برای بیماران با آسیب نخاعی طراحی شده. به گفتهٔ مقاله، این اولین باریه که یه نهاد نظارتی ملی به یه BCI تهاجمی مجوز تجاری می‌ده.

نحوهٔ کارش با نورالینک فرق داره. تو یه عمل ۹۰ دقیقه‌ای، هشت سنسور دستگاه روی dura mater (همون پردهٔ محافظ مغز) قرار می‌گیرن، نه اینکه مثل نورالینک رشته‌های الکترود مستقیم تو بافت مغز فرو برن. سیستم سیگنال‌های مغزی رو همون لحظه رمزگشایی می‌کنه و به بیمار اجازه می‌ده با فکرش یه دستکش پنوماتیک رو کنترل کنه و کارایی مثل گرفتن اشیا یا آب خوردن رو انجام بده.

نویسنده می‌گه این تأییدیه دقیقاً همون بازی صنعتی‌ای رو دنبال می‌کنه که صنعت خودروهای برقی چین رو به صدر دنیا رسوند. پکن BCI رو یکی از شش صنعت استراتژیک آینده اعلام کرده، هدف رهبری جهانی تو فناوری مغز تا ۲۰۳۰ رو گذاشته و موانع نظارتی رو برداشته تا کارآزمایی‌ها سریع‌تر پیش برن. نتیجه‌اش یه موج استارتاپ BCI با پشتیبانی دولتیه که با سرعت بالا از مسیر نظارتی رد می‌شن؛ مدلی که سرعت و مقیاس رو به مسیرهای محتاطانه و مرحله‌ای FDA آمریکا ترجیح می‌ده.

تو آمریکا اوضاع آروم‌تره. نورالینک دستگاه N1 خودش رو روی حداقل ۲۱ بیمار تو قالب پروتکل‌های تحقیقاتی کاشته (اولین بیمارش، نولاند آرباو، تونست فقط با فکرش شطرنج بازی کنه و وب بگرده)، ولی هنوز مجوز تجاری نداره و احتمالاً چند سال تا گرفتن مجوز فروش از FDA فاصله داره. رقباش هم هر کدوم مسیر خودشونو رفتن: Synchron دستگاهش رو از طریق ورید گردنی وارد می‌کنه و Precision Neuroscience از مسیر 510(k) رد شده و با Medtronic کار می‌کنه. فعلاً هیچ BCI ای تو آمریکا به‌صورت تجاری در دسترس نیست.

نویسنده می‌گه این پیشرفت‌ها به‌خاطر هم‌گرایی دو تا روند اتفاق افتاده: سخت‌افزار بهتری که با ریسک جراحی کمتر سیگنال‌های بیشتری می‌خونه، و مدل‌های هوش مصنوعی که اون سیگنال‌ها رو سریع‌تر و دقیق‌تر رمزگشایی می‌کنن. هرچی این دو تا بهتر بشن، دامنهٔ کارهایی که یه BCI می‌تونه ترجمه کنه بیشتر می‌شه.

اما نویسنده روی پرسش‌های اخلاقی هم دست می‌ذاره. وقتی فناوری از «ترمیم ناتوانی» فراتر می‌ره و سراغ تقویت تواناییا می‌ره، سؤالای سختی پیش میاد: داده‌ای که یه ایمپلنت مغزی جمع می‌کنه مال کیه؟ آیا یه دولت می‌تونه به سیگنال‌های عصبی آدما دسترسی پیدا کنه؟ به گفتهٔ نویسنده، تأیید NEO هم یه نقطهٔ عطف برای بیماراییه که همین حالا به این فناوری نیاز دارن و هم شلیک شروع یه رقابت جهانی که هنوز قوانینش نوشته نشده.

نکات کلیدی:

• NEO اولین رابط مغز و کامپیوتر تهاجمیه که مجوز تجاری ملی گرفته و کار چینه
• برخلاف نورالینک، سنسورهاش روی پردهٔ محافظ مغز قرار می‌گیرن نه داخل بافت مغز
• چین با مدل دولت‌محور سرعت رو به احتیاط ترجیح داده و BCI رو یه صنعت استراتژیک کرده
• نورالینک و رقباش تو آمریکا هنوز فقط تو قالب تحقیقاتی کار می‌کنن و مجوز تجاری ندارن
• پرسش‌های اخلاقی دربارهٔ مالکیت داده‌های مغزی و تقویت توانایی‌ها هنوز بی‌جوابه